Ngày 12/11, cơ quan chức năng Anh, Hoa Kỳ và Thụy Sĩ đã quyết định ra án phạt 6 trong số những ngân hàng lớn nhất thế giới với tổng số tiền lên đến 4,3 tỷ USD, do có âm mưu thao túng thị trường ngoại tệ.



Đây là “vết nhơ” mới nhất trong một lĩnh vực nhạy cảm vốn phải chịu sự giám sát chặt chẽ và tốn không ít chi phí xử lý hậu quả bắt nguồn từ những sai lầm trong quá khứ.



Barclays PLC và Deutsche Bank AG cũng nằm trong diện nghi vấn nhưng đến phút cuối thì cả Anh và Hoa Kỳ đều tuyên bố dừng quá trình điều tra 2 ngân hàng này.



Câu kết để bóp méo tỷ giá



Tổng cộng có 4 cơ quan chức năng từ 3 quốc gia cùng tham gia phối hợp, là Cơ quan Kiểm soát Tài chính Anh (FCA), Ủy ban Giao dịch Tương lai đối với hàng hóa Hoa Kỳ (CFTC), Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ Hoa Kỳ (OCC) và Cơ quan Giám sát Thị trường tài chính Thụy Sĩ (FINMA).



FCA phạt tổng cộng 1,1 tỷ bảng Anh (tương đương hơn 1,7 tỷ USD) đối với 5 ngân hàng, là UBS (Thụy Sĩ); HSBC và RBS (Anh); JPMorgan Chase và Citigroup (Hoa Kỳ). Đây là số tiền phạt kỷ lục mà một cơ quan tài chính Anh đưa ra.



Cũng trong ngày 12/11, CFTC thông báo phạt 5 ngân hàng trên thêm 1,4 tỷ USD nữa; OCC phạt Citigroup, JPMorgan và Bank of America 950 triệu USD; còn UBS thì bị cơ quan quản lý trong nước là FINMA phạt khoảng 138 triệu USD.



Nếu tính riêng từng ngân hàng, thì Citigroup phải “trả giá” nặng nề nhất (1,02 tỷ USD), sau đó đến JPMorgan (1,01 tỷ USD) rồi tới UBS (800 triệu USD), RBS (630 triệu USD), HSBC (620 triệu USD) và Bank of America (250 triệu USD).







Theo thông tin từ FCA, trong khoảng thời gian từ tháng 1/2008 đến tháng 10/2013, các ngân hàng nói trên đã tạo điền kiện cho nhân viên “tung hứng” tỷ giá hối đoái để kiếm lời cho ngân hàng thay vì bảo đảm lợi ích của khách hàng cũng như toàn bộ hệ thống tài chính Anh.



Những chiêu trò thường xuyên được sử dụng nhất có thể kể đến chia sẻ chéo thông tin mật của khách hàng hay cấu kết giữa ngân hàng này với ngân hàng khác để bóp méo tỷ giá.



Một số người trong cuộc đã lên tiếng tố cáo những hành vi này từ vài năm trước, song nó vẫn tiếp diễn cho tới khi các ngân hàng bị “sờ gáy” vì dính líu tới scandal “làm giá” một số chỉ số tài chính tiêu chuẩn khác; và từ đó cơ quan chức năng Anh kết hợp với Hoa Kỳ bắt tay điều tra luôn cả thị trường ngoại hối.



Mạnh tay bằng án hình sự



Trong khi FCA kết luận các ngân hàng không có cơ chế kiểm soát thích hợp để ngăn chặn các vi phạm trong kinh doanh tiền tệ thì CFTC tập trung vào đối tượng giao dịch viên, những người bị cáo buộc tìm cách móc nối với nhau nhằm “phù phép” các chỉ số hối đoái tiêu chuẩn.



Khoảng 30 cá nhân đã bị đình chỉ hoặc sa thải sau khi các ngân hàng tiến hành điều tra nội bộ, một số thậm chí còn phải đối mặt với cáo buộc hình sự.



Chấp nhận nộp phạt cho chính quyền Anh, Hoa Kỳ và Thụy Sĩ có thể giúp các ngân hàng tạm chấm dứt những ngày tháng nơm nớp lo âu, nhưng trong tương lai, áp lực sẽ trở lại khi quá trình điều tra bước vào một giai đoạn mới, trong đó có cả những cáo buộc hình sự đối với các cá nhân và tổ chức.



Khẩn trương nhất có lẽ là Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, cơ quan đang tiến hành công cuộc điều tra độc lập để tiến tới đưa ít nhất một ngân hàng ra tòa vào cuối năm nay.



Thị trường ngoại hối là một trong những thị trường có quy mô và tính thanh khoản lớn nhất trên thế giới với giá trị giao dịch trung bình mỗi ngày lên đến 5.300 tỷ USD, 40% trong số đó diễn ra ở London. Nếu đem so sánh thì con số trên hoàn toàn áp đảo 272 tỷ USD của thị trường trái phiếu hay 216 tỷ USD trên thị trường chứng khoán toàn cầu.



Vụ việc lần này là dấu mốc tiếp theo trong “series” hình phạt tài chính mà giới ngân hàng phải hứng chịu. Tính trên toàn thế giới, các ngân hàng đã phải nộp phạt hơn 200 tỷ USD trong những năm gần đây, do hành vi thao túng lãi suất, sai phạm trong cung cấp sản phẩm tài chính… gây ra.



Hùng Anh
















Theo stockbiz.vn