Để tạo tính thanh khoản tốt và hỗ trợ đắc lực thị trường, theo nhiều chuyên gia, Chính phủ nên bán từ 25-30% cổ phần của các DNNN để hút vốn ngoại vào thị trường. Ông Dominic Scriven - TGĐ Cty Quản lý quỹ đầu tư Daragon Capital nhận định: So với các nước trong khu vực TTCK của Việt Nam hiện nay không đủ mạnh để hỗ trợ quá trình cổ phần hóa…



- Thưa ông, tại Diễn đàn DN Việt Nam (VBF 2015) nhiều chuyên gia cho rằng TTCK chưa đủ sức hút dòng vốn ngoại, bởi qui mô của thị trường rất nhỏ so với các nước trong khu vực ASEAN. Vậy ý kiến của ông về vấn đề này thế nào?



Theo tôi, nhận định trên không sai bởi so với các nước trong khu vực ASEAN, quy mô vốn hóa TTCK Việt Nam rất nhỏ. Hiện tại thị trường Việt Nam với khoảng 91 triệu dân, mức vốn hóa của thị trường chứng khoán chỉ khoảng 46 tỷ USD, chỉ tương đương với 25% GDP của Việt Nam



Trong khi ở với Philippines có gần 100 triệu dân, mức vốn hóa của TTCK khoảng 184 tỷ USD tương đương 65% GDP của nước này và gấp 4 lần VN. Thái Lan với 70 triệu dân, mức vốn hóa của TTCK khoảng 418 tỷ USD (tương đương 112% GDP), gấp 9 lần Việt Nam. Tiếp đó là Malaysia có 30 triệu dân, mức vốn hóa của TTCK khoảng 287 tỷ USD (gấp 6 lần Việt Nam), tương đương 88% GDP của nước này.



Đặc biệt, Singapore chỉ với 5 triệu dân nhưng mức vốn hóa của TTCK lên tới khoảng 415 tỷ USD, gấp 9 lần Việt Nam và tương đương với 135% GDP của Singapore. Trong khi đó, Indonesia với 251 triệu dân, mức vốn hóa của TTCK của họ lên tới khoảng 397 tỷ USD, gấp 8 lần Việt Nam và tương đương với 45% GDP .



Do vậy, với quan điểm của tôi, TTCK hiện tại của Việt Nam thực sự sẽ khó mạnh để hỗ trợ quá trình CPH khu vực DNNN đang chạy đua nước rút như hiện nay.



- Vậy theo ông, VN sẽ cần nguồn tiền ra sao để hỗ trợ để VN tái cơ cấu và hỗ trợ đắc lực cho quá trình CPH?



Theo tôi được biết, tổng giá trị khu vực DNNN sẽ được CPH trong khoảng 3 năm tới ước tính khoảng 25 tỷ USD. Nếu Chính phủ chỉ dự kiến bán ra khoảng 15% tổng số lượng cổ phần thì thị trường sẽ cần tới 3,75 tỷ USD để mua số cổ phần này. Với chương trình CPH như trên rõ ràng nguồn tiền trong nước sẽ chắc chắn không đủ để mua số cổ phần nói trên, theo tôi chương trình CPH và tái cơ cấu khu vực DNNN thành công Chính phủ cần một dòng tiền mới của khu vực nhà đầu tư nước ngoài để mua các cổ phần này.



Theo khảo sát 5 tháng đầu năm, dòng tiền mới từ khu vực nước ngoài chảy vào Sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) chỉ khoảng 5 triệu USD, và vào Sàn giao dịch chứng khoán TP HCM (HOSE) chỉ khoảng hơn 113 triệu USD. Do vậy, để hút được dòng vốn từ khu vực này Việt Nam nên xem xét chính sách CPH khu vực DNNN phải đi kèm với việc niêm yết các Cty đã được CPH. Như vậy mới tạo đà cho dòng vốn nước ngoài chảy vào thị trường. Đồng thời, để tạo thanh khoản tốt cho thị trường, Chính phủ nên bán từ 25 đến 30% cổ phần của DN được CPH thông qua các nhà môi giới chứng khoán quốc tế và chuyên nghiệp.



- Có nhiều ý kiến cho rằng đề xuất bán 25-30% cổ phần DN thông qua môi giới sẽ bị vướng với Nghị định 59/2011/CP về chuyển DN 100% vốn Nhà nước thành Cty cổ phần, thưa ông?



Đúng vậy, hiện nay Bộ Tài chính đã chỉ đạo Uỷ ban CKNN triển khai xây dựng chính sách phát triển thị trường phù hợp, cũng như đẩy mạnh CPH và thoái vốn Nhà nước khỏi DNNN. Tuy nhiên, đối với đề xuất bán 25-30% cổ phần DN thông qua môi giới chứng khoán quốc tế, cần làm rõ tỷ lệ này theo tổng số vốn của DN hay số cổ phần chào bán mỗi lần phát hành. Bởi thực tế, Nghị định 59 cho phép bán cổ phần theo hình thức bảo lãnh, song lại có ít DN sử dụng phương thức này.



- Vậy theo ông, để hút dòng vốn ngoại Chính phủ cũng như các bộ ngành cần phải có giải pháp dài hạn về nới room?



Trong 3 năm vừa qua, nhà đầu tư nước ngoài đã đợi Chính phủ tăng sở hữu nước ngoài tại các Cty đại chúng và hiện tại các nhà đầu tư vẫn đang đợi Chính phủ sửa đổi Nghị định 58/2012/NĐ-CP quy định chi tiết Luật chứng khoán theo hướng áp dụng tỷ lệ sở hữu theo đúng cam kết WTO của Việt Nam đối với các Cty đại chúng kinh doanh trong lĩnh vực dịch vụ. Việt Nam cần mạnh dạn, kiên quyết xóa bỏ hạn chế tỷ lệ sở hữu 49% áp dụng đối với các Cty đại chúng như hiện nay.



Đồng thời, nên mở cửa toàn bộ thị trường bằng cách cho sở hữu không hạn chế đối với các Cty đại chúng kinh doanh trong các lĩnh vực khác không nằm trong cam kết WTO của Việt Nam (trừ những lĩnh vực kinh doanh có điều kiện và những lĩnh vực ảnh hưởng tới an ninh quốc gia).



Thu hút mạnh mẽ hơn dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài đầu tư vào TTCK là định hướng được Chính phủ Việt Nam theo đuổi suốt thời gian qua. Tuy nhiên, định hướng trên phải được cụ thể hóa. Theo đó, căn cứ quy định pháp lý về tỷ lệ sở hữu áp dụng đối với nhà đầu tư nước ngoài và linh hoạt đưa ra tỷ lệ room áp dụng đối với nhà đầu tư nước ngoài cho phù hợp, thay vì một tỷ lệ room cứng, áp dụng cào bằng cho tất cả các lĩnh vực khác nhau như cách làm hiện tại.



Đối với các Cty đại chúng chuyển đổi từ DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa thực hiện theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền; Đối với DNNN thực hiện chào bán ra cổ phiếu ra công chúng để cổ phần hóa, tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa thực hiện theo Đề án tái cơ cấu DN, sắp xếp, đổi mới DN đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt trên cơ sở tiêu chí phân loại DNNN và quy định của pháp luật về CPH…



Tôi cũng đang hi vọng, một nội dung mới khác tại dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 58 là nhà đầu nước ngoài được đầu tư không hạn chế đối với trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương và trái phiếu DN, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành hoặc tổ chức phát hành có quy định khác. Theo đó, nhà đầu nước ngoài cũng được đầu tư không hạn chế chứng chỉ các quỹ đầu tư chứng khoán, cổ phiếu của cty đầu tư chứng khoán, cổ phiếu không có quyền biểu quyết của cty đại chúng, chứng chỉ lưu ký, trừ trường hợp điều lệ của tổ chức phát hành có quy định khác…. Đây là cơ sở để các tổ chức quỹ ngoại như Daragon Capital tham gia sâu rộng vào sân chơi đầu tư của thị trường vốn tài chính Việt Nam…



- Xin cảm ơn ông!







Theo ông Vũ Bằng - Chủ tịch UBCK, Chính phủ đã giao cho Bộ Kế hoạch Đầu tư rà soát, phân loại danh mục ngành nghề để chọn lọc ra ngành được nới room, ngành không được. Cho nên đề án nới room vẫn còn phải chờ Chính phủ quyết, nhiều khả năng đến hết tháng 10/2015 mới hoàn thiện. Riêng với ngành chứng khoán có lẽ sẽ được thực hiện sớm hơn bởi tính đặc thù. Hiện đang có hai loại hình là cty chứng khoán có vốn ngoại dưới 49% và công ty chứng khoán 100% vốn ngoại, UBCK dự kiến tách ngành chứng khoán ra khỏi đề án nới room chung để trình Bộ Tài chính. Hiện tại có khoảng 90 công ty chứng khoán đang hoạt động, trong số này có trên 40 công ty có vốn đầu tư nước ngoài, và có trên 10 công ty chứng khoán có vốn đầu tư nước ngoài đến 49%, 1 công ty 100% vốn nước ngoài là Công ty chứng khoán Maybank Kim Eng.



Như vậy, sau khi Nghị định 58/2012/NĐ-CP cho phép nhà đầu tư nước ngoài được sở hữu 100% vốn tại Cty chứng khoán thì chỉ mới duy nhất 1 Cty chuyển đổi. Đa phần các Cty còn lại đang chờ đợi quy định mới từ phía cơ quan nhà nước để nhà đầu tư nước ngoài có thể tăng tỷ lệ nắm giữ lên trên 49% nhưng không phải toàn bộ 100% cổ phần. Vì theo nhà đầu tư nước ngoài, họ vẫn muốn có sự tham gia của nhà đầu tư trong nước trong cơ cấu cty, nhưng nhà đầu tư nước ngoài phải nắm cổ phần chi phối.







Phương Hà










Theo stockbiz.vn