Giá dầu thế giới suy giảm kéo dài và hiện lao dốc ở mức thấp kỷ lục 41,87 USD/thùng, đây là một áp lực lớn cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) trong việc hoàn thành các chỉ tiêu về sản xuất kinh doanh, về lợi nhuận và khó khăn trong việc bố trí vốn đầu tư. Ngành dầu khí cần làm gì để ứng phó với tình hình này?



Trên thị trường châu Á, theo Reuters, giá dầu thô ngày 18/8 đã giảm 0,63 USD/thùng, tương đương giảm 1,5%, xuống mức 41,87 USD/thùng. So với đầu tuần, giá dầu thô hiện giảm hơn 3%.



Có thể thấy, hồi tháng 7 năm ngoái, giá dầu thế giới từ mức 100-120 USD/thùng bắt đầu đà giảm mạnh, tới tháng 1/2015 đã giảm đến hơn 50% (mức 50 – 60 USD/thùng) rồi duy trì mãi ở mức đó, và đến nay lại tụt dốc không phanh.



Lợi nhuận lao dốc theo giá dầu



Tình hình trên gây bất lợi lớn đến hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh, lợi nhuận của các đơn vị thành viên PVN và đồng nghĩa với nộp ngân sách nhà nước cũng sẽ giảm.



Bằng chứng là chỉ riêng 6 tháng đầu năm 2015, tổng doanh thu của toàn bộ các đơn vị của PVN mới chỉ đạt 296.100 tỷ đồng, bằng 88,3% kế hoạch 6 tháng và 41% kế hoạch năm. Nộp ngân sách Nhà nước toàn tập đoàn đạt 63.600 tỷ đồng, bằng 88,4% kế hoạch 6 tháng và 40% kế hoạch năm.



Giá cung cấp dịch vụ khoan đã đi xuống do ảnh hưởng của giá dầu (giảm khoảng 25% đối với giàn Jack-up). Chính vì vậy, Tổng công ty CP khoan và dịch vụ khoan dầu khí (PV Drilling) trong 6 tháng đầu năm 2015 có doanh thu hơn 6.000 tỷ đồng, giảm 19% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 1.100 tỷ đồng, giảm 17%. Theo ước tính, năm 2015, doanh thu hợp nhất của PV Drilling sẽ giảm tới 35% và lợi nhuận sau thuế giảm tới 38% so với năm 2014.



Với kịch bản cơ sở là giá dầu bình quân 50 USD/thùng trong năm 2015, tổng doanh thu của PVN và lợi nhuận sau thuế hợp nhất được dự đoán sẽ giảm mạnh, lần lượt 34,2% và 48,3% so với phương án đã lên kế hoạch.







Thực tế, PVN từng đặt kế hoạch khai thác 26,6 triệu tấn dầu quy đổi, đạt doanh thu 718.000 tỷ đồng trong năm nay. Điều đáng nói là các chỉ tiêu tài chính này được xây dựng trên cơ sở giá dầu năm 2015 ở mức 100 USD/thùng (được Quốc hội thông qua). (!)



Theo hãng đánh giá tín dụng Moodys, lợi nhuận của lĩnh vực dịch vụ dầu khí sẽ giảm từ 25 – 30% trong trường hợp giá dầu bình quân ở mức 60 USD/thùng. Như vậy, với mức 41,87 USD/thùng như hiện giờ, giá cung cấp các dịch vụ dầu khí chắc chắn phải giảm để hỗ trợ nhà thầu dầu khí khi giá dầu ở mức thấp kỷ lục, để giải bài toán lợi nhuận sẽ là vấn đề nan giải đối với các đơn vị thành viên chuyên làm dịch vụ dầu khí của PVN như PV Drilling, PTSC, PVE, PVC, PV Shipyard…



Hiện nay, do giá dầu giảm nên tiến độ thực hiện các dự án trọng điểm nhà nước về dầu khí và các dự án trọng điểm của PVN được kiểm soát chặt chẽ. Trong 6 tháng đầu năm nay, giá trị thực hiện đầu tư của PVN đạt 41.700 tỷ đồng, bằng 75% kế hoạch 6 tháng và 40% kế hoạch năm.



PVN đã và đang cắt giảm mạnh các hoạt động đầu tư và số lượng giàn khoan dầu cũng giảm đáng kể, các dự án có quy mô lớn nhiều khả năng sẽ bị giãn hoặc hoãn tiến độ thực hiện.



Điều này đồng nghĩa là các đơn vị thành viên hoạt động trong khâu dịch vụ, trung nguồn (thương mại, phân phối, vận chuyển và tàng trữ) như PV Oil, PV Trans, Petrosetco sẽ đối phó với thách thức suy giảm về tăng trưởng.



Thận trọng khai thác dầu thô



Không những vậy, trong giai đoạn 2016 – 2020, theo chiến lược phát triển, PVN cần nguồn vốn đầu tư phát triển là 782.902 tỷ đồng. Thế nhưng, đứng trước áp lực giá dầu giảm như hiện nay, để bố trí vốn đầu tư không phải là chuyện đơn giản.



Được biết, Chính phủ hồi đầu năm nay đã yêu cầu PVN cần phải khai thác thêm 1 triệu tấn dầu thô trong năm 2015, nâng mức mục tiêu cả năm từ 14,74 triệu tấn lên 15,74 triệu tấn, tương đương 115,4 triệu thùng, để đạt mức tăng trưởng kinh tế 6,2%.



Tuy nhiên, hãng chứng khoán lớn nhất Nhật Bản Nomura lại nhận định đây không phải là thời điểm thích hợp để Việt Nam tăng cường khai thác dầu mỏ. Việt Nam có chi phí sản xuất dầu thô cao, nên trừ khi bán với giá cạnh tranh, nếu không việc tăng khai thác sẽ không đem lại nhiều hiệu quả. Giá bán hòa vốn của Việt Nam hiện nay là 55 USD/thùng.



Như vậy, với mức giá giảm kỷ lục như hiện giờ, rõ ràng hoạt động khai thác dầu khí ở hai đơn vị chủ lực của PVN là PVEP và Vietsovpetro sẽ cực kỳ khó khăn.



Ông Steven Yap, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Ngành Năng lượng và Tài nguyên Deloitte Đông Nam Á, cho rằng việc tăng sản lượng khai thác có thể ảnh hưởng đến việc duy trì sản lượng khai thác kinh tế của các năm tiếp theo.



Ngoài ra, ông Steven Yap cũng cho rằng việc quyết định giảm hoặc dừng khai thác tại các mỏ cũng cần phải tính đến chi phí cố định phát sinh trong thời gian này hoặc chi cần thiết để duy trì và tái khởi động khi khai thác lại. Do đó, các doanh nghiệp dầu khí Việt Nam cần phải tính toán các phương án hợp lý về mức độ tăng giảm sản lượng khai thác.



Theo dự báo của Vietsovpetro (VSP, đơn vị chiếm 1/3 sản lượng khai thác dầu của PVN), trong 5 năm tới (2015 – 2020) sản lượng khai thác dầu thô của VSP khoảng 23,45 triệu tấn và tổng doanh thu dự kiến đạt 13,2 tỷ USD (với giá dầu cơ sở 75 USD/thùng), giảm gần 7 tỷ USD so với giai đoạn 2010 – 2014.



Tình trạng các mỏ dầu lớn như mỏ Bạch Hổ đang già hóa cũng là một thách thức lớn của ngành dầu khí trong bối cảnh hiện nay. Nếu như năm 2004, sản lượng khai thác dầu thô của Việt Nam còn ở mức 20 triệu tấn thì đến nay chỉ còn 15,5 triệu tấn do các mỏ dầu đang già hóa, trong khi các mỏ mới chỉ là mỏ có sản lượng nhỏ, cận biên.



Theo các chuyên gia kinh tế, trong thời điểm này, PVN cần phải xem xét đánh giá thận trọng các dự án đầu tư như dự án phát triển mỏ, nhất là các dự án đầu tư phát triển hoặc mua mỏ có vốn đầu tư lớn.



Không chỉ là chuyện giá dầu giảm mà những thách thức khi gia nhập cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) cũng khiến ngành dầu khí còn nhiều chuyện phải giải quyết.



Trong đợt khảo sát mới đây thì nhiều đơn vị của ngành dầu khí trong nước vẫn còn chưa nắm được các hiệp định thương mại tự do trong ASEAN từ trước, đa số là hoạt động chuyên ngành và duy nhất ít có cạnh tranh.



Theo một lãnh đạo của PVN thì khi gia nhập AEC, việc cạnh tranh là sẽ xảy ra, và với 75% dịch vụ dầu khí mang tính công nghệ, kỹ thuật sẽ bị cạnh tranh trong nước cũng như với các nước trong khối.



Rõ ràng, PVN sẽ còn nhiều việc phải làm, bên cạnh việc cần sớm chuyển đổi và tái cấu trúc doanh nghiệp, đẩy nhanh thoái vốn các đơn vị ngoài ngành thì ở từng đơn vị thành viên của PVN cùng cần tự thân nỗ lực trong thời gian tới nếu không muốn 'cơn bão' giảm giá dầu sẽ trở thành 'cơn ác mộng' cho nhiệm vụ hoàn thành kế hoạch SXKD năm 2015.



Theo Ông Steven Yap, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Ngành Năng lượng và Tài nguyên Deloitte Đông Nam Á: Để đối phó với tình hình khó khăn của thị trường khi mà giá dầu giảm mạnh như hiện nay, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khai thác dầu khí trong và ngoài nước hiện đang hoạt động tại Việt Nam, nên đánh giá một cách thận trọng hiệu quả kinh tế của từng dự án; Từ đó, đưa ra phương sách ứng phó kịp thời với tình huống. Điều quan trọng là các doanh nghiệp dầu khí cần xây dựng được một mô hình đúng đắn để đánh giá hiệu quả của từng dự án và đưa ra các quyết định kinh tế kịp thời.



Thế Vinh










Theo stockbiz.vn